De verhalen en stemmen van kinderen doen ertoe in onze samenleving en ook in de gevangenis. Artikel 12 van het internationaal verdrag van rechten van het kind is daar heel duidelijk over: Het is een kinderrecht om kinderen te horen, zien en laten participeren, zeker bij beslissingen die hen aangaan.
Om ‘kindparticipatie’ te adresseren en systematisch betekenisvolle, inclusieve en veilige kinderparticipatie te integreren in beleidsformulering en implementatieprocessen (op lokaal en nationaal niveau binnen de Nederlandse gevangenissen, en in beperkte mate in de hele Europese Unie) zijn wij begonnen met het project ‘Our Stories Matter’, gefinancierd door de Europese Commissie.
Participatie van kinderen in besluitvormingsprocessen is het primaire thema van de EU-strategie van de rechten van het kind. Kindparticipatie wijst in deze context zowel op het recht van het kind om gehoord en begrepen te worden, als de verantwoordelijkheid van volwassenen dit te faciliteren en te organiseren op een manier die betekenisvol, inclusief en veilig is. Desalniettemin is zorgen voor kindparticipatie in een gevangenisomgeving een complexe opdracht.
Het doorvoeren van structurele veranderingen vereist een groter bewustzijn van de problematiek. Een van de belangrijkste doelstellingen van dit initiatief is het lanceren van een bewustwordingscampagne op maat voor gevangenispersoneel en -management, waarbij de nadruk wordt gelegd op het belang en de voorwaarden van de participatie van kinderen in hun werk. Bij deze campagne wordt actief de Jeugdraad betrokken, bestaande uit kinderen met gedetineerde familieleden, die ook zullen deelnemen aan bewustwordingssessies. Hun inbreng zal ook bijdragen aan de ontwikkeling van informatiemateriaal en het mede-ontwerpen van een trainings-module.
Het project heeft een looptijd van 2 jaar en wordt uitgevoerd onder penvoering van het Nederlands Helsinki Comité, samen met Exodus Nederland, Children of Prisoners Europe (COPE), EUROPRIS, Dienst Justitiële Inrichtingen en Justitieel complex (JC) Zaanstad.
Meer informatie over het project lees je op de website van het Nederlandse Helsinki Comité. Benieuwd hoe de stem van kinderen terug komt in het project? Bekijk het artikel ‘kindparticipatie in de gevangenis’.
__
Inmiddels heeft er een succesvolle slotbijeenkomst plaatsgevonden in het teken van kinderparticipatie, waarbij wereldwijd zo’n 150 mensen aan deelnamen. Op 1 juli overhandigde Monique van Schaik, bestuurder van Exodus Nederland, de gids aan de slag met kinderparticipatie in de PI officieel aan Mark van Reeven, directeur van Justitieel Complex Zaanstad.
De feestelijke overhandiging markeerde naast de afronding van het project, ook de start van een duurzame aanpak om kinderparticipatie een vaste plek te geven binnen het gevangeniswezen. Daarmee wordt een belangrijke stap gezet in het verwezenlijken van artikel 12 van het VN-Kinderrechtenverdrag. Het recht van ieder kind om gehoord te worden en mee te praten over zaken die hem of haar aangaan.
